Stroperij op de oceaan

We spreken vaak over meerdere oceanen en zeeën. Maar eigenlijk is het één groot watersysteem. De vissen en andere organismen zijn allemaal met elkaar verbonden en komen geen barrières tegen. Dit maakt het tot het grootste ecosysteem op aarde.
Wanneer er op een plek gevist wordt dan heeft dit invloed op een andere soort die afhankelijk is van deze geviste soort.
Veel van onze leefbaarheid op planeet aarde zal af gaan hangen hoe wij met de oceaan om gaan. Hoe is het mogelijk dat wij mensen denken dat wij boven al het leven op aarde staan en er wel totaal afhankelijk van zijn?

Het vangen van vis

Ken je de beelden van zo’n grote school met sardines uit natuurdocumentaires? Daar komen roofvissen, vogels, haaien en dolfijnen op af. Allemaal willen ze profiteren van deze enorme wolk aan voedsel. Maar zelfs als alle roofdieren hun buik vol hebben bestaat de school met sardines nog steeds. Hoewel kleiner toch blijven er genoeg dieren over om een volgende generatie te waarborgen.

Wanneer een visser een school vis ziet, dan gooit hij zijn netten uit. Tegenwoordig zijn onze vistechnieken zeer efficiënt en kunnen ze een school vissen in één keer uit het water halen. De hele school is verdwenen. Wanneer er een hele school vissen wordt weggevangen dan betekent het ook dat er kennis weg valt. Opgedane kennis kan immers niet doorgegeven worden aan een volgende generatie. Ook worden er vissen gevangen die nog niet seksueel volwassen zijn. De vissers zoeken naar vis op routes die belangrijk zijn voor vissen ten behoeve van migratie, voortplanting of voedsel. Het resultaat is dat er minder jonge vis komt om de gevangen vis te vervangen.

De oceaan wordt maar zeer beperkt beschermd

Op dit moment is 7,6% van de oceaan beschermd. Slechts minder dan 3% is sterk beschermd. In gebieden met deze hoge mate van bescherming mag niet gevist worden en er mogen geen andere menselijke activiteiten worden uitgevoerd. Volgens natuurorganisaties zou 30% in 2030 van de oceaan beschermd moeten zijn om enig behoud van biodiversiteit te waarborgen. Als dit doel al gehaald zou worden wil dat nog niet zeggen dat deze gebieden volledig worden beschermd.

Hebben wij in Nederland een beschermd of sterk beschermd gebied? De Waddenzee is een beschermd gebied. Het Nederlandse waddengebied staat op de werelderfgoedlijst en is aangewezen als natura2000 gebied. Je zou verwachten dat wanneer er iets beschermd wordt dat er niet meer gevist mag worden en dat de natuur zijn gang kan gaan. Niets is minder waar in het waddengebied. Er mag nog steeds gevist worden op spiering, harder, zeebaars, paling en garnalen. De vissers moeten zich wel aan regels houden en niet elke visser krijgt een vergunning. Dat gebeurt helaas niet altijd.

Zo waren de garnalen vissers 200.000 uur teveel aan het vissen in 2017 en 2018. Hiervoor kregen ze geen boete.

Wanneer overtredingen slechts opgelost worden met een boete levert dat weinig bescherming op voor het leven in de Waddenzee. Zo is de Waddenzee uiteindelijk het meest beviste beschermde natuurgebied ter wereld.

Afname van vissen

Door een afname van vissen in ondiepere wateren wordt er nu steeds meer op de pelagische vissen gevist. Dit is zorgwekkend want men weet niet veel over de ecologische betekenis van deze visvangst en de soorten.
De instanties zeggen dat er een goed beheer is en er controle is op overbevissing. Echter is goed beheer veelal afwezig of niet toereikend.
Er wordt steeds meer op andere verschillende soorten vissen gevist om tegenvallende opbrengsten van instortende populaties te compenseren. Vissersvloten gaan steeds meer naar gebieden toe waar ze eerst niet kwamen zoals bijvoorbeeld de zuidpool. Ook vissen we steeds dieper. We kunnen vissen tot zo’n 2000 meter diepte.

Door alle menselijke activiteiten op de oceaan verkeren de vissen en de oceaan in een kritieke toestand. Door wetenschappers is vastgesteld dat wanneer we op deze manier de oceaan blijven misbruiken we in 2050 een uniek ecosysteem kwijt zijn.
Dit unieke ecosysteem levert 50-70% van de zuurstof op onze planeet. Ons leven is dus onlosmakelijk verbonden met de oceaan. De grootste zuurstof producenten in de oceaan zijn het plankton, zeegras en het koraal. Wat er gebeurd wanneer deze life support wegvalt is nog onbekend, maar het zal zeker een probleem zijn voor al het leven op aarde.